Бишкек. 10.11.20 informator.kg  Журналист, саясат талдоочу Айданбек Акматов АКШнын кызматка жаңы киришүү алдында турган Президенти Жо Байдендин сырткы саясаты, анын Кыргызстанга таасири тууралуу талдоосун фейсбук баракчасына жарыялады.

Анда жаңы президент классикалык баалуулуктарды, демократия, адам укуктары сыяктуу маселелерге жакшы көңүл бураарын, бул жагынан Кыргызстан утушка ээ болгону менен эгер АКШнын Россияга болгон саясаты катаалданса, бизге терс таасирлер жарылышы ыктымалдыгын баяндаган.

Макаланы толугу менен жарыялайбыз:

Кош циркуляция

Кошмо Штаттар жаңы президентин шайлады. Жо Байден жакында  президенттик кызматка киришет. Анын президенттиги Кыргызстанга кандай таасирин тийгизиши мүмкүн?

Жо Байден АКШнын классикалык баалуулуктарын карманат. Ошондуктан ошол багыттагы саясатын улантышы күтүлөт. Бул туура болсо, анда  демократия, адам укуктары сыяктуу маселелерге мурункудай көңүл бурула баштайт. Кыргызстан мына ушул жагынан утукка ээ болушу мүмкүн.

Байден американын классикалык саясатын улантуучу катары (НАТОнун каршылашы) Россияга катаал көз карашта болушу күтүлөт. Ошондуктан эки ири мамлекеттин тирешүүсү, андан Россиянын жабыркоосу Кыргызстанга да терс таасирин тийгизет. Анткени биз абдан көп жагынан Россия менен байланыштабыз.

Кытай Кыргызстанды иш жүзүндө блокадага алып олтурат. Бул биз үчүн абдан зыяндуу жана кейиштүү нерсе. Кытай дүйнөлүк аренада алдыңкы мамлекетке айлануунун жаңы стратегиясын жарыялап, аны ишке ашырууга киришүүдө. Ал стратегия АКШнын Кытайды басынтуу саясатына каршы багытталган жана абдан туурадай көрүнөт.

Кытайдын жаңы стратегиясы “кош циркуляция” деп аталат. Бул Кытай экономикасы экспортко эле эмес, ички керектөөгө таянуу менен жетиштүү жана жемиштүү болот дегенди билдирет.Кош циркуляциянын биринчиси ички рынокто товар жүгүртүү  же экономиканын ички алыш-бериштин негизинде  өнүгүүсүн камсыздоого жетишүүнү көздөйт. Экинчи циркуляция экспортко иштөө.

Кош циркуляциянын иштөөсү  АКШ же Европанын Кытайга соода согушун жарыялап, анын өнүгүүсүнө жол бербөөнү көздөгөн пландарын жокко чыгарып, Кытай экономикасынын ички керектөөгө таянып, өнүгүүсүн кепилдейт.

Айданбек Акматов

Буга чейин Кытай ири экспортер катары өнүгүп келди. Эгерде АКШ жана Европа, башка өлкөлөр рыногун жапса, Кытай артка кетет деген ишеним болуп келген. Кытай мына ушул көз карандылыктан чыгуу үчүн ички рыногуна таянууну, ички рыноктун өндүрүш циклин толук камсыздоону көздөөдө. Кытайдын ички рыногу абдан кенен болгондуктан, анын максатка жетүүсү да ошончо реалдуу болуп турат…